Kỹ thuật Cloze deletion (Kỹ thuật khuyết từ)

Dán một bài thơ hay một đoạn văn vào ô bên dưới rồi kéo thanh trượt. Chỗ bị xoá vẫn giữ nguyên bề rộng cũ nên dòng thơ không xô lệch, và bạn đọc lại, tự điền vào những khoảng trống. Bí chỗ nào thì nhấn vào chỗ trống ấy để hé xem.

Cách dùng

Đọc bản đầy đủ một lượt. Rồi bấm Bước tiếp và đọc lại thành tiếng, tự điền chỗ trống. Đọc trôi chảy được thì sang bước sau; vấp thì lùi lại một bước. Với câu mở đầu Truyện Kiều, năm bước ấy trông như thế này:

Hai thanh trượt làm hai việc khác nhau. Xoá từ bỏ hẳn cả từ. Xoá chữ cái giữ từ lại nhưng khoét bớt chữ bên trong, nên vẫn còn khung để bấu víu — đó là bước 4, chỉ chừa chữ cái đầu. Bài nào khó thì tăng chữ cái trước rồi mới tăng từ.

Kỹ thuật này tên là gì

Bỏ trống một chỗ trong câu để người đọc tự điền gọi là cloze deletion. Bỏ trống nhiều dần qua từng lượt là progressive cloze deletion, hay graduated text deletion — lược bỏ văn bản theo cấp độ.

Còn việc rút dần gợi ý cho tới khi không còn gợi ý nào, đúng thứ mà thanh Xoá chữ cái làm, có tên riêng: method of vanishing cues. Glisky, Schacter và Tulving đặt ra năm 1986 khi phục hồi trí nhớ cho bệnh nhân tổn thương não. Họ đưa vài chữ cái đầu của một từ rồi rút bớt từng chữ qua mỗi lượt, cho tới khi người bệnh nhớ ra mà không cần gợi ý. Cách gọi fading cues cũng chỉ cùng một việc.

Điểm chung của cả ba: bạn phải lấy lại chữ từ trí nhớ chứ không phải đọc lại nó. Đọc lại thì thấy quen, mà quen không phải là nhớ.