Anne Frank và sức hút mê hoặc di sản văn học của một quốc gia
Đôi dòng cảm nhận về sức hút của Nhật Ký Anne Frank, về việc đọc và học vì niềm vui thuở nhỏ, và về giấc mơ được đứng trước căn nhà bí mật ở Amsterdam.
Thom·30/07/2026·2 phút đọc
Bài viết này nằm trong chuỗi 100 bài tưởng niệm bà nội trên Facebook của Thom.
Khi đọc về gợi ý top những cuốn sách tự truyện nhất hay mọi thời đại, hẳn mọi người đã từng thấy gợi ý cuốn Nhật Ký Anne Frank của cô bé Anne Frank. Những năm về trước khi nghe danh sách đó, mình không có chút cảm hứng hay tò mò nào cho những cuốn tự truyện phi hư cấu và hư cấu với logic hay bối cảnh lịch sử quá xa lạ với những hiểu biết với mình tại thời điểm đó. Và rồi qua rất nhiều lần đọc từ nhiều nguồn khác nhau, và đặc biệt những cuốn sách lịch sử nền tảng trên app Epic!, thế giới quan của mình thay đổi, đặc biệt là cho những vùng đất mới mình ghé thăm.
Cuốn sách Anne Frank cũng là một cuốn sách như thế, bạn có thể tìm đọc những cuốn sách đơn giản nhất về Anne trên Epic! trước khi bắt đầu đọc nhật ký của cô bé, và bạn sẽ trân trọng và có thể bắt đầu 1 ước mơ: Một ngày mình sẽ tới căn nhà bí mật của Anne Frank, tại Amsterdam, Hà Lan. Thử tưởng tượng nếu ta cũng có thể nuôi dưỡng những ước mơ này với các bạn nhỏ xung quanh mình.
Trước khi biết đến Anne Frank đầy đủ hơn, mình xem được bộ phim có thật về một giáo viên tại Mỹ, Freedom Writers (Những nhà văn tự do), trong bối cảnh 1 lớp học tràn đầy bạo lực và nổi loạn, giáo viên, cô Erin Gruwell đã yêu cầu các bạn học sinh đọc cuốn sách Nhật Ký Anne Frank và mời cô Miep Gies (một trong ít số người sống sót từ đợt diệt chủng Holocaust, cũng là người giúp đỡ gia đình Anne Frank trong thời gian gia đình cô bé ẩn náu), từ Amsterdam Hà Lan đến Mỹ để gặp các học sinh của mình. Và điều đó là một bước ngoặt thay đổi góc nhìn và hành vi của các bạn ấy về anh hùng thường nhật và những bạo lực diễn ra quanh mình.
Và bộ phim này đã làm ước muốn đến Amsterdam mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Anne Frank dù phải trốn trong căn nhà bí mật trong 2 năm nhưng vẫn may mắn có 1 chiếc đài radio nhỏ để cập nhật tin tức, một lịch trình học tập sinh hoạt đọc sách kỷ luật (và sách chủ yếu được mang tới bởi cô Miep Gies) cùng với khoảng 8 năm học mẫu giáo và tiểu học bởi những trường rất tốt ở Amsterdam, đã tạo nên 1 cuốn Nhật Ký sau này là 1 di sản văn học lớn cho Hà Lan, thu hút 1 lượng khách thăm quan bền vững, theo mình, sẽ còn đến nhiều thế kỷ sau.
Và đó theo mình, chính là vẻ đẹp bền bỉ nhất của việc đọc và học vì niềm vui trong những ngày thơ ấu.
Ảnh mình chụp trước toà nhà nơi Anne và gia đình ẩn náu, tại số 263 đường Prinsengracht, Amsterdam, Hà Lan, 12/2025.