Chuyển đến nội dung
← Cuộc sống

Làm sao để khi đau, ta bớt đau hơn?

Đau đớn là không tránh khỏi. Đau khổ là tự nguyện.

Thom 05/09/2026 6 phút đọc Chú tâm

Bài viết này nằm trong chuỗi 100 bài tưởng niệm bà nội trên Facebook của Thom.


Tháng 7, năm 2017 mình tham gia khoá học thiền Vipassana trong 10 ngày tại Đài Trung, Đài Loan. Một trải nghiệm quan trọng nhất, đến giờ mình vẫn luôn áp dụng mà quên tìm hiểu nguyên lý đằng sau nó, cho đến vài ngày trước, mình đọc lại cuốn mình mua cho bà, cuốn Đức Phật của Osho.

Trong khoá học thiền Vipassana, thời gian ngồi thiền mỗi ngày là khoảng 10 giờ đồng hồ. Đến ngày thứ 4, lưng của mình đau khủng khiếp, cả đêm hôm đó vô cùng vật vã. Đến sáng ngày thứ 5, khi được học về quan sát sâu cảm thọ (cảm giác trên cơ thể), đón nhận mọi cảm giác (ngứa, rát, đau nhói, tê, mỏi) đều sẽ đến và đi vô thường, không thêm bớt cảm xúc, không trầm trọng hoá, không bi kịch hoá. Và không thể tin nổi, sáng ngày thứ 6 cơn đau biến mất không còn dấu vết. Với những vết thương nhỏ hay cơn đau nhỏ sau này, mình học cách làm bạn với cơn đau, chào đón nó trước khi sử dụng thuốc. Và thường trải nghiệm đó nhẹ nhàng hơn và qua đi thật dễ chịu. Mọi người từng có trải nghiệm tương tự không?


Sau này khi đọc cuốn Tôi nói gì khi nói về chạy bộ có câu:

“Pain is inevitable. Suffering is optional”

(Đau đớn là không tránh khỏi. Đau khổ là tự nguyện)

mình hiểu nguyên lý này thêm 1 tầng khác.

Còn đây là cách lý giải, mình yêu thích nhất.

Trích trong phần “Chân như” trong cuốn Đức Phật của Osho.

“Hãy cố hiểu từ chân như. Giáo lý của Đức Phật xoay quanh từ ấy. Trong thuật ngữ của Ngài, từ ấy là tathata - chân như. Toàn bộ quan điểm của Phật giáo có thể quy về từ ấy, sống với từ ấy, sống một cách thâm sâu đến nỗi khái niệm ấy mất hẳn, và bạn trở thành chân như. Thí dụ, bạn bị bệnh. Thái độ của chân như là: chấp nhận nó, và nói với mình rằng, “Đó là bản chất của cơ thể.” Đừng tranh đấu, đừng chống đối. Bạn bị nhức đầu - hãy chấp nhận nó. Đó là luật tự nhiên. Bỗng nhiên có sự thay đổi, bởi vì khi có thái độ như thế, sự thay đổi sẽ theo như hình với bóng. Nếu chấp nhận bạn nhức đầu, nó sẽ dịu hẳn đi.
“Hãy thử đi. Nếu bạn thấy khó chịu và chấp nhận, nó sẽ biến mất. Tại sao? Bởi vì khi bạn chống lại, năng lượng của bạn bị chia chẻ: một nửa năng lượng dành cho đau nhức, nửa còn lại chống lại đau nhức. Một khoảng trống, một rạn nứt tạo ra do sự tranh đấu. Thật vậy, tranh đấu càng nhiều càng nhức nhối. Một khi bạn chấp nhận, năng lực trở nên một bên trong. Khi sự rạn nứt được hàn gắn, năng lượng được phóng thích tất cả vì không còn xung đột nữa, và năng lượng được phóng thích ấy trở thành năng lượng chữa lành. Hết bệnh không phải do bên ngoài mà có. Thuốc chỉ có thể giúp cơ thể khơi dậy cái lực bên trong để nó tự chữa. Nhiệm vụ của bác sĩ là giúp bạn tìm ra sức mạnh tự chữa bệnh của bạn. Sức khoẻ không thể cưỡng ép từ bên ngoài. Nó do sự tràn đầy năng lượng của bạn mà có. Từ chân như có thể áp dụng cho những căn bệnh thuộc về thể chất, về tinh thần, và đặc biệt là tâm linh. Đó là một phương pháp bí mật, mà nếu áp dụng đúng cách, mọi bệnh tật sẽ chấm dứt. Hãy bắt đầu với cơ thể vì đó là tầng thấp nhất. Nếu thành công ở giai đoạn đó, hãy tiếp tục lên những tầng cao hơn. Nếu thất bại ở đó, khó mà bạn có thể đi xa hơn.
“Nếu cơ thể bị bệnh, hãy thư giãn và chấp nhận, đồng thời hãy tự nhủ rằng - “đó là bản chất của sự việc.” Cơ thể là một hỗn hợp của nhiều bộ phận. Cơ thể được sinh ra, ngày nào đó nó sẽ phải chết. Nó là một cơ chế rất phức tạp nên có rất nhiều khả năng để nó bị trục trặc. Hãy chấp nhận mà đừng đồng nhất với nó. Một khi chấp nhận, bạn sẽ dửng dưng, sẽ không bị lệ thuộc vào nó. Khi chống trả, bạn đi xuống cùng với tầng của cơ thể. Chấp nhận là vượt qua. Khi chấp nhận, bạn ở trên đỉnh đồi; cơ thể bị bỏ lại đàng sau. Bạn tự nhủ, “Đó là bản chất tự nhiên của nó. Có sinh tất có diệt. Mà nếu sinh ra để rồi chết, lúc nào đó nó sẽ ngã bệnh. Vậy chẳng nên quan tâm quá đáng.” Bạn sẽ quan sát, như thể nó không xảy ra cho bạn, mà xảy ra trong thế giới của vật chất. Đó là diệu dụng của nó: khi không tranh đấu, bạn vượt lên trên. Bạn không ngang hàng với nó. Sự siêu việt này trở thành lực chữa lành. Bỗng dưng cơ thể bắt đầu thay đổi. Những căn bệnh khác của tâm trí như lo lắng, căng thẳng, ưu tư, và buồn phiền cũng có những quy luật tương tự.”

Lối đi có mái tôn dẫn vào thiền đường Vipassana: thảm xanh trải dọc hành lang tới cánh cửa gỗ sẫm màu, một vị sư áo nâu đỏ ngồi trên ghế băng bên cửa, phía phải là mấy chiếc vali và túi hành lý của thiền sinh
Ảnh lối vào thiền đường Vipassana, Đài Trung, Đài Loan 2017.

Hãy nhớ điều này — xem lại sau vài ngày.

Xem thêm từ Cuộc sống